ایرانی-اسلامی

چرا نوشت افزارهای ایرانی نتوانسته اند نبض بازار را در دست بگیرند؟

سالهای زیادی است که شخصیتهایی همچون بن تن، باب اسفنجی، مرد عنکبوتی و… در غالب نوشت افزار و کیف مدارس همبازی کودکان و فرزندان ما شده اند و در این میان نبود چشم انداز و سازو کار صحیح و مشخص برای تغییر فضای ایجاد شده کاملا محسوس است. خوشبختانه امسال در حرکتی تحسین برانگیز با دعوت از تعدادی از تولید کنندگان نوشت افزار داخلی و گرد آوری آنان در نمایشگاه ایران نوشت حرکت و جریان مناسبی در راستای توانمند سازی تولید کنندگان در بازارهای داخلی صورت گ رفت.

بر اساس آمارها سهم ایران از بازار میلیاردی نوشت افزار کمتر از پنج درصد است و اکنون این بازار در تسخیر تولیدات کشورهای خارجی مانند چین ، ترکیه، اندونزی، امارات و… می باشد. در این میان 75 درصد نوشت افزار از چین وارد می شود. بر اساس آمار گمرک در چهار ماه نخست سال جاری بیش از 73 تُن مداد نوکی وارد کشور شده است که ارزش دلاری این میزان واردات 518 هزار دلار و ارزش ریالی آن بیش از یک میلیارد و 577 میلیون تومان بوده است. هم چنین در این مدت بیش از 505 تن خودکار به کشور وارد شده است که ارزش دلاری آن برابر دو میلیارد و 423 هزار دلار و ارزش ریالی آن بیش از هفت میلیارد تومان در گمرک به ثبت رسیده است.

در داخل کشور برخی اقلام نوشت افزار مانند دفتر، مداد، پاک‌کن و… با کیفیت بسیار بالا تولید می شوند، اما متاسفانه کمبود نقدینگی و وام‌های بانکی با بهره بالا باعث افزایش هزینه های تولیدات داخلی و کاهش قدرت رقابت با تولیدات خارجی شده است. بنابراین یکی از راه‌کارهای رونق صنعت نوشت افزار حمایت از تولیدکنندگان با در اختیار قرار دادن وام‌های کم بهره بانکی خواهد بود، که ضمن کاهش هزینه های تولید ، قدرت رقابت پذیری تولیدکنندگان در بازارهای داخلی را افزایش می دهد. در همین راستا افزایش واردات نوشت افزارهای ارزان و بی کیفیت کشورهای خارجی مانند چین ضربه ی سنگینی به صنعت نوشت افزار داخلی محسوب می شود. مواد اولیه و ظرفیت برای تولید نوشت افزار در داخل کشور به اندازه کافی وجود دارد، اما واردات بی رویه و غیر ضروری نوشت افزار باعث صدمه دیدن این صنعت در داخل کشور شده است. در همین راستا از جمله دلایل دیگر پایین بودن فروش نوشت افزار داخلی قیمت بالای آن و در پاره ای از مواقع کیفیت نامناسب و نبود طراحی و رنگ آمیزی جذاب برای کودکان می باشد.

به موازات نکاتی که بیان شد یکی از برجسته ترین فاکتورها در انتخاب نوشت افزار توسط کودکان ، شخصیتهای درج شده بر روی نوشت افزارها است. در واقع غول های رسانه ای دنیا با شخصیت پردازی و خلق آثار انیمیشنی ، کارکترهای انیمیشنی خود را در دل بچه ها جا کرده اند و علاوه بر صفحه ی تلویزیون ، در نوشت افزار ها هم حضور جدی و فعال دارند و به این ترتیبدر یک زنجیره‌ی کاملا به هم پیوسته کارکترهای خلق شده‌ی انیمیشنی این بار توسط کیف، کتاب، دفتر، مداد و… به خانه های ما وارد می شوند. از گذر این بحث باید دقت کرد که در فروش نوشت افزار مسئله مهمی مانند معرفی شدن کارکتر و شخصیت پردازی انیمیشنی نیز تاثیر فوق العاده ای خواهد داشت، بنابراین در داخل نیز باید ابتدا با ساخت انیمیشنهای جذاب و خلق کارکترهای خوب و مناسب، با کودکان ارتباط برقرار کرد و سپس در یک زنجیره ی تامین به هم پیوسته ، تولید کنندگان نوشت افزار را به سمتی سوق داد که در نوشت افزارهای تولیدی خود از آن کارکترها استفاده کنند تا بدین ترتیب فرهنگ بومی ، ایرانی اسلامی توسط انیمیشن و نوشت افزار به کودکان ما معرفی شود.

خوشبختانه امسال در یک حرکت منسجم با گردآوری 50 تولید کننده‌ی نوشت افزار در نمایشگاه ایران نوشت سعی بر آن شده است تا با استفاده از کارکترهای محبوب انیمیشن های ایرانی، نوشت افزار هایی با فرهنگ ایرانی اسلامی در دست کودکان قرار گیرد. در این نمایشگاه تعداد 100 طرح جدید از نمادهای ایرانی اسلامی که توسط انیمیشن ها و کارکترهای آن به کودکان معرفی شده بودند، شرکت داشتند. در نوشتار بعدی توضیحات تکمیلی در مورد نمایشگاه ایران نوشت خواهیم آورد.

نویسنده: سید میلاد علیزاده

منبع

باشگاه خبرنگاران

ناگفته‌هایی از سیاست‌های اقتصادی ششمین «ایران‌نوشت»

ششمین دورۀ جشنوارۀ نوشت‌افزار ایرانی-اسلامی با عنوان «ایران‌نوشت» از ۲۲مرداد تا ۲شهریور سال جاری در بخش نمایشگاهی مرکز آفرینش‌های فرهنگی‌هنری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برگزار شد.

به گفتۀ سعید حسینی، مدیرعامل مجمع نوشت‌افزار ایرانی اسلامی، در این نمایشگاه بالغ بر ۱۰۰ تولیدکنندۀ داخلی با هدف ذائقه‌سازی و با رعایت فرهنگ بومی به عرضۀ پنج هزار محصول داخلی پرداختند.

از میان عوامل برگزارکنندۀ این رویداد اقتصادی-فرهنگی، به سراغ جواد باقریان رفتیم. وی هم کارشناسی مدیریت فرهنگی دارد و هم سال‌ها به عنوان فعال اقتصادی با بدنۀ بازاریان و تولیدکنندگان در ارتباط بوده است. باقریان مدیر تجاری‌سازی مجموعه‌ای است با عنوان آرش که به گفته خودش: از همان آغاز با دغدغه‌های فرهنگی متولیانش شکل گرفت، سه سال است در حوزۀ پژوهش انیمیشن و کاراکتر فعالیت دارد و یک سال اخیر هم در بخش تجاری‌سازی محصولات کاراکترمحور وارد شده است. در حقیقت این مجموعه نقش حلقۀ واسط را بین تولیدکنندگان محتوای نرم و تولیدکنندگان کالای فیزیکی ایفا می‌کند.

باقریان معتقد است دو قشرِ تهیه‌کنندۀ محتوای دیداری و نوشتاری در ایران و تولیدکنندۀ محصول بازاری داخلی، زبان مشترکی برای هم‌افزایی و رسیدن به تعامل مورد نیاز برای بیرون کشیدن سهم بازار از دست کاراکترهای غیربومی ندارند. گفتمان این دو قشر و نگاهشان به بازارِ سرمایه از دو جنس کاملاً متفاوت است و بدون درک و شناخت هر کدام از دیگری، تلاش برای عرضۀ موفق کاراکترهای بومی عملاً محکوم به شکست است. به همین سبب، اشتراک‌آفرینیِ منافع اقتصادی برای این دو بخش، که در نهایت می‌تواند به اتفاقات فرهنگی مثبت برای کشور منتهی ‌شود، از وظایفی است که بخش تجاری‌سازی مجموعۀ آرش برای خود تعریف کرده است.

وقتی کاراکترهای معارض (عنوانی که برای کاراکترهای متضاد با فرهنگ بومی به کار رفته) درصد بالایی از سهم بازار داخلی را بلعیده‌اند و استقبال از محصولات جانبی‌شان از نوشت‌افزار گرفته تا وسایل خانه چون پرده و فرش و ساعت و … هر تولیدکنندۀ خُردی را هم به وسوسۀ استفاده از آن‌ها می‌اندازد، کاراکتر داخلی عملاً شانسی برای ادامۀ حیاتش در چرخۀ اقتصادی کشور ندارد. هر کاراکتر بر اساس بهره‌ای که از سبد دیداری مخاطب نصیبش می‌شود و به دنبالش، احساس نیازی که در مخاطب ایجاد می‌کند، در بازار نفوذ دارد. متأسفانه صدا و سیما خود را به عنوان رقیبِ توسعه‌دهندگان کاراکترهای بیگانه به رسمیت نمی‌شناسد و تقریباً میدان را برای جولان تبلیغاتی آنها خالی گذاشته است. اگر بخواهیم کاراکتری ماندگار شود باید داستان خوب و شخصیت‌پردازی قوی داشته باشد. باید انتشار سریالی منظم و مداوم داشته باشد. باید تبلیغات خوب و هوشمندانه‌ای داشته باشد.

مدیر تجاری‌سازی مجموعۀ آرش از یک سال سختی‌ای می‌گوید که کف بازار برای مذاکره با تولیدکنندگان صرف کرده است؛ از اینکه تولیدکنندۀ ایرانی، به خاطر نبود ساز و کارهای بازدارندۀ قانونی برای استفاده از کاراکترهای خارجی، دستش برای انتخاب باز است. طبیعتاً اکثرشان هم در وهلۀ اول به سودآوری خود اهمیت می‌دهند پس، دست روی تولید محصولاتی می‌گذارند که برای چشم و ذهن مخاطب ایرانی آشناتر و خوشایندتر است. این مجموعه حق استفاده از چند کاراکتر مثل «فیلشاه»، «حسنا کوچولو» و «اتل متل یه جنگل» را از تهیه‌کنندۀ اثر خریداری کرده و امسال به طور رایگان در اختیار تولیدکنندگان حاضر در ششمین نمایشگاه نوشت‌افزار ایرانی-اسلامی گذاشته است. باقریان دلیل این کار را جلب اعتماد سرمایه‌گذاران این بازار عنوان کرد. چون به این نتیجه رسیده‌اند که اساساً آدمِ تولیدِ محصول آدم خلق کاراکتر نیست، و برعکس. اگر می‌بینیم روند پذیرش یک کاراکتر توسط مخاطب در ایران طوری نیست که او را به پرداخت هزینه برای محصولات جانبی آن کاراکتر ترغیب کند، به خاطر این است که حلقه‌های زنجیرۀ اقتصادی این روند به درستی پشت سر هم چیده نشده‌اند. این اشتباه است که تهیه‌کنندۀ یک کاراکتر خود به طور مستقیم وارد مذاکره با تولیدکنندۀ محصول شود و او را قانع کند که کاراکترش را خریداری کرده و روی محصولاتش کار کند. همینطور اشتباه است که تولیدکنندۀ محصولی برای توسعۀ برندش، بدون در نظر داشتن نیاز و جایگاه خود وسلیقۀ بازار، مستقیم سفارش تولید کاراکتر تبلیغاتی برای محصولاتش را بدهد. نکات و چالش‌های زیادی در این عرصه وجود دارد و فقط کسی می‌تواند آن را مدیریت کند که زبان و نگرش هر دو طرف را به خوبی بشناسد. این البته نیاز به انعطافی دارد که شاید هیچ‌کدام از این دو طرف به آن رضا ندهند. ما، در مجموعۀ آرش، راه برون‌رفت از این مشکلات را حضور رایگان کاراکترهای ایرانی در کف بازار می‌بینیم؛ آن هم به مدت چند سال. چون قرار است این کاراکتر بومی با کاراکتر خارجی‌ای رقابت کند که هم رایگان در اختیار تولیدکننده محصول قرار دارد، هم از سبد دیداری مخاطب ایرانی به بهترین شکل بهره برده است.

وی همچنین افزود: در ابتدا، کار طبق برنامه‌ریزی‌های مجموعه پیش نمی‌رفت. مثلاً نتوانستیم مانع حضور محصولاتِ با کارکترهای معارض در بازار شویم و در نتیجه، کسبه‌ای هم که به خاطر مذاکرات طولانی ما راضی به عرضۀ محصولات با کاراکترهای بومی شده بودند تاب رقابت در بازار را نیاوردند و تجربۀ بدی برایشان رقم خورد. در همین بخش بود که متوجه شدیم اقناع بازاریان، حتی با تکیه بر قوانین و نظارت‌ها، برای ورود به این چالش کافی نیست. باید برای فروش اجناس و پیدا کردن بازار کمکشان کنیم.

در مرحلۀ بعد برنامه‌هایی داریم که یکی همین رایگان در اختیار قرار دادن کاراکترهای داخلی به تولیدکنندگان محصول است با اینکه ما خودمان حق انتفاع از این کاراکترها را از تهیه‌کنندگانش خریداری کرده‌ایم؛ ولی به دلایلی که شرحش رفت حاضر به این کار شدیم.

در ادامه کار قطعاً با سختی‌های بیشتری روبه‌رو می‌شویم چون با تغییر ذائقه سروکار خواهیم داشت. نه فقط خریداران، که بازاریان هم شامل این مسئله می‌شوند. ذائقۀ بازاریان خیلی سخت تغییر می‌کند و لازم است از بازگشت سرمایۀ خود اطمینان حاصل کنند. وقتی تهیه‌کنندۀ اثر کاراکتری خلق می‌کند و بدون سبد رسانه‌ای تلاش دارد تا کاراکترش روی محصولی برود، به احتمال زیاد با شکست روبه‌رو خواهد شد. یا وقتی به حیات کاراکترش، با ساخت ادامۀ مجموعه داستانش به طور منظم و در فواصل کوتاه، ادامه نمی‌دهد؛ اگر موفقیتی هم کسب کند این موفقیت پایدار نخواهد ماند و با فراموشی کاراکتر محصولات جانبی‌اش هم دیگر خریدار نخواهند داشت. گاهی تصور می‌شود فقط قصۀ خوب داشتن و ساخت انیمیشن با آخرین تکنولوژی‌ها کافی است. اما ماندگاری کاراکتر در رسانه و اینکه در فواصل کوتاه قسمت بعدیش منتشر شود هم بسیار مهم است.

مسائل اقتصادی در این حوزه چالش‌هایی هستند که بدون برطرف کردنشان نباید انتظار توفیق چشمگیری در حل مسائل فرهنگی را داشته باشیم.

224455

تهیه و تنظیم: شیرین محرابیان